In het Van Gogh Museum kun je op dit moment de prostitutie ontdekken door de schilderijen van Van Gogh en andere kunstenaars uit die tijd 1850 – 1910, zoals Edgar Degas, Kees van Dongen, Pablo Picasso en Henri de Toulouse-Lautrec. Het museum noemt de tentoonstelling ‘spraakmakend’. Spraakmakend zal het zeker geweest zijn in de 19e eeuw. Ik vind het eerder verrassend. Verrassend omdat veel schilderijen die ik ken een andere betekenis hebben dan ik dacht.

Prostitutie in de Franse kunst

Bij sommige schilderijen is het overduidelijk dat het thema prostitutie is. Bijvoorbeeld In de salon van de rue des Moulins van De Toulouse-Lautrec, maar het schilderij van Pascal Dagnan-Bouveret, De wasvrouw, heeft een dubbelzinnige betekenis of de werken van Edgar Degas, onschuldige balletvoorstellingen met een blik in de coulisse in mijn ogen. In de 19e eeuw is er een fascinatie voor prostitutie in de Franse kunst. In vier thema’s neemt het museum je mee in deze wereld.

  • Onzekerheid en dubbelzinnigheid
    Het was niet altijd duidelijk welke vrouwen prostituees waren. Met subtiele verwijzingen verwerkten schilders dit in hun schilderijen, zoals houding of veelzeggende blikken.
  • Pracht en praal van de courtisanes
    De duurste gezelschapsdames van die tijd genoten status en kregen ook veel aandacht van de pers. Zij lieten zich graag vastleggen met hun pracht en praal.
  • In het bordeel: afwachten en verleiden
    Het dagelijks leven van de prostituees en het spel van verleiden was een dankbaar onderwerp voor de schilders. Vooral omdat het hen de gelegenheid bood om het vrouwelijk naakt te bestuderen en in hun werk te verfijnen.
  • Uitspattingen in kleur en vorm
    Prostitutie werd niet meer verhuld maar expliciet geschilderd, ook in karikaturen met felle kleuren en expressiviteit.

Juist de verborgen boodschap of de interpretatie die aan een schilderij gegeven wordt, maakt deze tentoonstelling zo interessant. Bij de werken hangen voldoende informatiekaartjes. Overigens is het boek Licht Zeden ook een aanrader met nog meer achtergrondinformatie.

Lichte Zeden in het Van Gogh Museum duurt tot 19 juni 2016.