Designroute Zuiderzeemuseum

In het Zuiderzeemuseum in Enkhuizen komen oude en nieuwe ambachten samen in een designroute. Hedendaagse kunstenaars geven hun interpretatie aan traditionele technieken, materialen en thema’s. 

Terug in de tijd

Het Zuiderzeemuseum is opgericht in 1948 om de visserijcultuur rond de voormalige Zuiderzee vast te leggen. Met het afsluiten van de Zuiderzee van de Noordzee vreesden bewoners rond dit gebied dat met de afsluiting ook de cultuur zou verdwijnen. In het openluchtgedeelte van het museum hebben 140 historische gebouwen die ooit langs de Zuiderzee stonden een plek gekregen. Het buitenmuseum geeft nu het gevoel dat je terug in de tijd gaat. In deze huizen vind je ook demonstraties van oude ambachten zoals een schilderwerkplaats, smederij en zeilmakerij. Langs deze historische huizen en oude ambachten loopt de designroute van Nederlandse ontwerpers.

Dutch design

De route bestaat uit werken van zestien kunstenaars en ontwerpers. De bekendste zijn Studio Job en Viktor & Rolf. Studio Job toont het project Farm. In een schuur is een landkeuken geplaatst met daarin objecten die allemaal doen denken aan het platteland, bijvoorbeeld: een laars, een hooivork, een spade, een boerenpet, een emmer en een melkfles. Alle objecten zijn gegoten in brons.
In een stadsboerderij aan een gracht staan Klompen Anna Maria van Viktor & Rolf. Klompen met ‘killer heels’. Een ander bijzonder project is tegelwand ZZM van Studio Maarten Kolk en Guus Kusters. Op een tegelwand laat het duo de plattegrond van het Zuiderzeemuseum zien. Zij freesden het buitenmuseum uit het glazuur van de tegels. Dit in plaats van het traditionele beschilderen van witte wandtegels.

Stoffen

Studio rENs (Renee Mennen en Stefanie van Keijsteren) is aan de slag gegaan met de klederdracht. Als iemand overleed, droegen de vrouwen langs de Zuiderzee klederdracht in voorgeschreven kleuren met verschillende schakeringen. Van donkerblauw en zwart direct na het overlijden tot rood na de rouwperiode. Het duo maakten van het leven van drie vrouwen, onder wie Maritje Teerhuis (1900 – 1995) uit Marken, ambachtelijk gekleurde wandkleden Tot stof. Deze wandkleden kun je lezen als de biografie van deze vrouwen. Zo valt van het wandkleed van Maritje af te lezen dat zij een lange rouwperiode kende door een groot vlak zwart op het kleed.
Weer blauw is een project van kunstenares Aliki van der Kruijs werd bij haar bezoek aan het Zuiderzeemuseum geïnspireerd door een grote ton ‘optisch wit’ in de Stoomwasserij. Ultramarijn (blauw pigment) werd gebruikt om de lakens te bleken in de zon op de bleekvelden. Het blauwsel zorgt ervoor dat de witte was nog witter lijkt. Dit principe vormt het uitgangspunt van haar werk. Van der Kruijs maakte met ultramarijn patroontekeningen van werkoverhemden op katoenen lakens. Vervolgens hingen de lakens enkele maanden in de buitenlucht in weer en wind. De blauwe kleur wordt door dit proces steeds lichter van kleur. Na zeven maanden haalde Van der Kruijs de lakens van de lijn en maakte hier werkoverhemden van.

Neem je tijd voor het buitenmuseum. Je bent met gemak vier uur onderweg met (be)kijken, praatje met een van de vele vrijwilligers die leuke verhalen vertellen en een kop koffie. Vergeet ook niet het binnenmuseum, een kleine 10 minuten lopen richting het centrum. Hier kun je onder andere de schepenhal bezoeken en de vaste tentoonstelling Reis rondom de Zuiderzee. Je loopt via Enkhuizen over de Afsluitdijk langs de Waddeneilanden naar dorpen in Friesland, via Urk naar Nunspeet en Spakenburg en je reis eindigt in Volendam.

Het handigst (en het leukst) is om de auto net buiten Enkhuizen te parkeren en met de veerpont naar het buitenmuseum te varen.